Οι τοξικές σχέσεις σπάνια εμφανίζονται εξαρχής ως επικίνδυνες.

Δεν ξεκινούν με απόρριψη ή αδιαφορία.

Συχνά ξεκινούν με ένταση, εγγύτητα και υποσχέσεις συναισθηματικής σύνδεσης.

Οι υγιείς σχέσεις δεν χαρακτηρίζονται από ένταση, φόβο ή συνεχή αμφιβολία.
Δεν χρειάζονται αποδείξεις αξίας, ούτε αγώνα για επιβεβαίωση.
Χτίζονται πάνω σε κάτι πιο ήσυχο, αλλά βαθιά σταθερό: την ασφάλεια.

Σε μια υγιή σχέση, το άτομο δεν χάνει τον εαυτό του για να ανήκει.
Αντίθετα, μπορεί να είναι ολόκληρο.

Οι ανθρώπινες σχέσεις είναι μια συνεχής διαδικασία εξερεύνησης, μάθησης και σύνδεσης. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι παρατηρούν ότι επαναλαμβάνουν τα ίδια μοτίβα στις σχέσεις τους: ίδιες συγκρούσεις, ίδια δυναμική εξάρτησης ή απόρριψης, και παρόμοιες συναισθηματικές δυσκολίες. Αυτή η επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά δεν είναι τυχαία, αλλά συχνά συνδέεται με βαθύτερα ψυχολογικά μοτίβα, εμπειρίες της παιδικής ηλικίας και αναπτυξιακές πεποιθήσεις. Η κατανόηση αυτών των μοτίβων αποτελεί το πρώτο βήμα για ουσιαστική αλλαγή και υγιέστερες σχέσεις.

Οι ανθρώπινες σχέσεις είναι το θεμέλιο της ψυχικής μας ευημερίας. Ωστόσο, η ποιότητα των σχέσεων εξαρτάται όχι μόνο από την επικοινωνία ή την αγάπη, αλλά και από τα όρια. Τα όρια καθορίζουν τι είναι αποδεκτό, τι όχι, ποιοι είμαστε και πώς θέλουμε να μας αντιμετωπίζουν οι άλλοι. Όταν είναι ξεκάθαρα και σεβαστά, οι σχέσεις γίνονται ασφαλείς και υποστηρικτικές. Όταν όμως είναι ασαφή ή παραβιάζονται, δημιουργείται ένταση, σύγχυση και συναισθηματική εξουθένωση.

Η ικανότητα να θέτουμε όρια είναι θεμελιώδης για την ψυχική μας υγεία, αλλά πολλοί δυσκολεύονται, είτε λόγω ανατροφής, είτε λόγω συναισθηματικής ευαισθησίας, είτε λόγω φόβου απόρριψης.

Μια μορφή ψυχολογικής χειραγώγησης που διαβρώνει την πραγματικότητα

Το gaslighting είναι ένας όρος που τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιείται όλο και συχνότερα, συχνά όμως με τρόπο ασαφή ή υπεραπλουστευμένο. Δεν πρόκειται απλώς για ψέμα, διαφωνία ή κακή επικοινωνία. Το gaslighting είναι μια συστηματική μορφή ψυχολογικής χειραγώγησης, που έχει ως στόχο να κλονίσει την εμπιστοσύνη του ατόμου στη δική του αντίληψη, μνήμη και κρίση.

Το άτομο που υφίσταται gaslighting αρχίζει σταδιακά να αμφιβάλλει για το τι βλέπει, τι νιώθει και τι θυμάται. Η πραγματικότητα γίνεται ρευστή, ασταθής και τελικά εξαρτημένη από τον άλλον.

Ο χωρισμός είναι μία από τις πιο επώδυνες εμπειρίες στη ζωή ενός ανθρώπου. Δεν αφορά μόνο το τέλος μιας σχέσης, αλλά την απώλεια ενός κόσμου όπως τον γνωρίζαμε: ρόλων, προσδοκιών, κοινών αφηγήσεων και μελλοντικών σχεδίων. Ανεξάρτητα από το ποιος πήρε την απόφαση, ο χωρισμός βιώνεται συχνά ως ρήξη στην αίσθηση ταυτότητας και ασφάλειας.

Παρότι κοινωνικά συχνά υποτιμάται («προχώρα», «θα βρεις άλλον/άλλη»), ο ψυχικός του αντίκτυπος μπορεί να είναι βαθύς και διαρκής.

Η ζωή μας δεν εξελίσσεται σε ένα κενό. Από την παιδική ηλικία μέχρι την ενήλικη ζωή, οι άνθρωποι με τους οποίους αλληλεπιδρούμε διαμορφώνουν όχι μόνο την κοινωνική μας εμπειρία αλλά και τον τρόπο που ο εγκέφαλός μας λειτουργεί. Οι συναισθηματικές καταστάσεις των γύρω μας, οι τρόποι που αντιδρούν στο στρες, η ενέργεια και η διάθεσή τους, επηρεάζουν βαθιά τις νευρικές μας διεργασίες. Αυτό δεν αποτελεί απλή φιλοσοφική παρατήρηση: η σύγχρονη ψυχολογία και οι νευροεπιστήμες έχουν αποδείξει ότι ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα καθρεφτίζουν τα συναισθήματα των άλλων, δημιουργώντας έναν ασυνείδητο συγχρονισμό (Hatfield, Cacioppo, & Rapson, 1993; Singer, 2006).